Rok 2026 - Rokiem Wajdy

Dziś obchodzimy 100. rocznicę urodzin Andrzeja Wajdy.

Andrzej Wajda - wybitny reżyser, scenarzysta, scenograf i mistrz polskiego filmu, którego dzieła na stałe weszły do kanonu polskiego i światowego kina. Urodzony w 1926 r. w Suwałkach Wajda od dziecka wychowywany jest w patriotycznym duchu. Ojciec, oficer Wojska Polskiego, zamordowany w 1940 r. przez Sowietów w Charkowie, a sam Andrzej podczas okupacji wstąpi do Armii Krajowej, pełniąc funkcję łącznika. Doświadczenia z czasów wojennej pożogi, przełożą się później na towarzyszącą jego dziełom tematykę i życiową wrażliwość.

Dla wielu pewne zaskoczenie może stanowić fakt, że swą powojenną edukację Wajda chciał rozpocząć od malarstwa na krakowskiej ASP. Możecie wyobrazić sobie, że zamiast uwiecznionych na filmowej kliszy arcydzieł, dostalibyśmy je w formie obrazów na płótnie? Ostatecznie artysta wybierze jednak naukę w łódzkiej Wyższej Szkole Filmowej. Pierwsze poważne kroki w filmie, jako asystent reżysera stawia u boku Aleksandra Forda, wkrótce jednak przyjdzie czas na jego własny, pełnometrażowy debiut  czyli „Pokolenie”. Film o losach młodzieży w czasie okupacji to nie jedyny obraz Wajdy, który reżyser poświęci drugo wojennej tematyce.

Zarówno „Kanał” jak i „Popiół i diament” ugruntują jego pozycję wśród reżyserów, a kolejne dzieła spod jego ręki jak „Ziemia obiecana”, „Człowiek z marmuru” czy „Człowiek z żelaza” tylko ją umocnią. „Katyń” z 2007 r. stanowić będzie dla artysty swoiste rozliczenie z osobistymi przeżyciami i przedwczesną stratą ojca. Twórczość Wajdy od lat stanowi inspirację dla kolejnych pokoleń filmowców, tak w Polsce, jak i zagranicą, a za swe osiągnięcia reżyser wielokrotnie bywał nagradzany, w tym Złotą Palmą w Cannes za „Człowieka z żelaza” i Oscarem za całokształt swej twórczości.

Rok 2026, ustanowiony przez Senat RP Rokiem Andrzeja Wajdy, stanowi szczególną okazję do upamiętnienia dorobku reżysera. Także i my pragniemy włączyć się w jego obchody, przypominając największe dzieła, które miały wpływ na polską kinematografię.